Te Kaupapa Hītori Ora o Rangiwaea — Rangiwaea Living History Project
UPOKO 02 — MŌ TE KAUPAPA

Mō Te Kaupapa

He kaupapa ora hei kohikohi, hei tiaki, hei tuku hoki i ngā kōrero o Rangiwaea

I whakatūria Te Kaupapa Hītori Ora o Rangiwaea hei wāhi e kohia ai, e tiakina ai, e whakaaturia ai ngā kōrero, ngā reo, ngā whakaahua, ngā maharatanga me ngā taonga tuku iho o Rangiwaea.

Ehara tēnei kaupapa i te whakamārama kotahi mō te hītori o te moutere. He wāhi kē tēnei mō ngā reo maha, ngā tirohanga maha, me ngā wheako o ngā whānau i noho, i mahi, i tipu, i hoki mai rānei ki Rangiwaea.

Te Pūtake o Te Kaupapa

He nui ngā kōrero tuku iho e noho tonu ana i roto i ngā mahara o te tangata. Kāore anō kia tuhia, kāore anō kia hopukina, ā, i ētahi wā, kāore anō kia kōrerotia ki ngā uri.

Ka ngaro haere ngā ingoa, ngā wāhi, ngā kōrero me ngā taipitopito iti i te paheketanga o te wā. Nā reira, ko te pūtake o tēnei kaupapa he whakakotahi i aua taonga i a rātou e taea tonutia ana te kohikohi.

Mā te hopu i ngā reo o nāianei, ka taea e ngā uri āpōpō te rongo tonu i ngā kōrero o nehe.
TĀ TĀTOU E TIAKI AI

He Nui Ake i Ngā Rā me Ngā Ingoa

Ko te hītori ora ehara i te rārangi noa o ngā rā, ngā hui me ngā kaupapa nui. Kei roto hoki i ngā mahi o ia rā, i ngā kōrero pukuhohe, i ngā mahi pāmu, i te moana, i ngā hui whānau, i ngā tangihanga, i ngā tamariki me ngā kaumātua.

He taonga tonu te whakaahua o tētahi whare kua kore nei e tū. He taonga te reo o tētahi kuia e whakahua ana i ngā ingoa tawhito. He taonga anō hoki te kōrero mō tētahi kurī, tētahi poti, tētahi ara, tētahi pāmu rānei e maumaharatia tonutia ana.

NGĀ REO

Ngā Kōrero ā-Waha

Ka hopukina ngā reo, ngā uiui, ngā waiata, ngā whakahua ingoa me ngā kōrero a te hunga e mau tonu ana i ngā mātauranga.

NGĀ MAHARA

Ngā Wheako Whaiaro

Ka whakanuia ngā maharatanga o te tangata, ahakoa he kōrero nui, he kōrero iti rānei, nō te mea mā aua kōrero ka kitea te oranga tūturu o te kāinga.

NGĀ TAONGA

Ngā Whakaahua me Ngā Tuhinga

Ka kohia ngā whakaahua, ngā reta, ngā mahere, ngā pānui, ngā tuhinga me ētahi atu taonga e tautoko ana i ngā kōrero.

TE WHENUA

Ngā Wāhi me Ngā Ingoa

Ka herea ngā kōrero ki ngā wāhi o te moutere — ngā kāinga, ngā takutai, ngā tauranga, ngā pāmu, ngā urupā me ngā ara tawhito.

NGĀ TĀNGATA

Ngā Whānau me Ngā Tūpuna

Ka whakanuia ngā whānau, ngā kaimahi, ngā kaiārahi, ngā kiripuaki me te hunga i whai wāhi ki te oranga o Rangiwaea.

NGĀ URI

Ngā Whakatupuranga E Haere Mai Ana

Ka tiakina ngā kōrero i runga i te whakaaro ehara nō tātou anake, engari nō ngā uri ka whai mai.

Ngā Mātāpono o Te Kaupapa

Ka ārahina Te Kaupapa Hītori Ora o Rangiwaea e ngā mātāpono o te manaaki, te whakaute, te tika, te whakaae me te kaitiakitanga.

Ka whakanuia te rangatiratanga o te kaikōrero
Ka tono whakaae i mua i te whakaputanga
Ka tuhia te puna o ia kōrero
Ka whakaae kia whakatikaina ngā hapa
Ka tiakina ngā kōrero tairongo
Ka kaua e whakakapi i te reo o te whānau

He Kōrero Maha, He Tirohanga Maha

Ka rerekē pea ngā maharatanga o ngā tāngata e pā ana ki te kaupapa kotahi. Ehara tēnā i te raruraru. Koia tonu te āhua o te hītori ora.

Ka taea te pupuri tahi i ngā tirohanga rerekē, me te whakaatu mārama ko wai te kaikōrero, nō hea te kōrero, ā, he aha ngā taunakitanga e tautoko ana i taua kōrero.

Kāore te kaupapa nei e whai ki te whakatau i ngā kōrero katoa hei putanga kotahi. Ko tāna kē, he manaaki i ngā reo me ngā maharatanga kia kore ai e ngaro.

He Kaupapa Tupu Tonu

Kāore he rā e kīia ai kua oti katoa tēnei kaupapa. Ka tipu tonu i ia kōrero hou, i ia whakaahua ka kitea, i ia ingoa ka tautuhia, i ia whakatikatika ka tukuna mai.

Ka taea hoki e ngā upoko hou te whanake ā muri ake nei, tae atu ki ngā rauemi mātauranga, ngā kohinga whānau, ngā mahere kōrero, ngā whakaaturanga me ngā pūranga matihiko.

Whai Wāhi Mai ki Te Kaupapa

Mā te katoa tēnei taonga e whakatipu. Tukuna mai he kōrero, he whakaahua, he ingoa, he whakatikatika, he whakaaro rānei mō ngā wāhanga ka taea te whakawhanake.

Tukuna Mai
Te Kaupapa Hītori Ora o Rangiwaea — Rangiwaea Living History Project